තම්බදාඨ ජාතකය

තම්බදාඨ ජාතකය

පුරාතනයේ රජදහනක් තිබිණි. ඒ රජදහනේ රජකම් කළේ ධර්මිෂ්ඨ රජකෙනෙකි. රජුට ඉතාම සුන්දර, ගුණවත්, බිසවක්ද, ඇයගෙන් උපන් පුත්‍ර රත්නයක්ද වූහ. රජුගේ රාජධානිය සශ්‍රීකත්වයෙන්, ස підприєм (sàt-dtum-dtum - prosperity), ස підприєм (sàt-dtum-dtum - peace), ස підприєм (sàt-dtum-dtum - happiness) පිරී ඉතිරී ගියේය. නමුත් රජුගේ සිතේ එක්තරා දුකක් විය. ඒ, රජුට දරුවන් කිහිප දෙනෙක්ම සිටියද, ඔවුන්ගෙන් කිසිවෙකුත් රජුගේ ධර්මිෂ්ඨකමට, ගුණවන්තභාවයට නොපෙළඹීමයි. රජු නිතරම කල්පනා කළේ, තමාගෙන් පසු රාජ්‍යය පාලනය කරන්නේ කවුද, කෙසේද කියාය.

දිනක්, රජු සැනසිල්ලක් පතා උයනට ගියේය. පුෂ්පයන්ගෙන්, පලතුරු ගස්වලින් පිරුණු එම උයන ඉතාම අලංකාර විය. රජු එහි ඇවිදිමින් සිටියදී, එක්තරා ගසක් දුටුවේය. ඒ ගස ඉතාම මහත් වූ, ඝනකම් වූ, අලංකාර කොළ වලින් යුක්ත විය. එහි අතු මත අමුතුම ආකාරයේ, රන්වන් පැහැයෙන් දිලිසෙන ඵලයක් එල්ලා තිබිණි. රජු ඒ ඵලය දෙස බලා සිටියේ මහත් විස්මයකිනි. කවදාවත් එවැනි ඵලයක් දැක නැති නිසාය.

රජු තනියම සිටි නිසා, ඵලය ළඟට ගොස් එය මෘදුව අතගා බැලීය. ඵලය ඉතාම ස්පර්ශයට මිහිරි විය. රජුට මහත් ආශාවක් ඇති විය. "අහෝ, මේ ඵලය කෙතරම් සුන්දරද? මේකේ රස කොහොම ඇද්ද?" කියා සිතූ රජු, ඵලය කඩා ගත්තේය. ඵලය කඩා ගත් පසු, එයින් ඉතාම මිහිරි සුවඳක් පැතිරිණි. රජු ඵලය දෙස බලා සිටියේ, එය කෑමට විපාකයක් ලැබේවිදැයි කියා සිතමිනි.

එකල, රජුගේ අගමෙව්පෑතුමා, රජුගේ ළඟම ගෝලයා, රජුගේ සිතේ ඇති දුක දැන සිටියේය. ඔහු රජුගේ විශ්වාසවන්තයෙකු විය. රජුගේ සිතේ ඇති දුක දුරු කිරීමට ඔහු නිතරම උත්සාහ කළේය. රජු උයනට ගොස් සිටින බව දැන, ඔහුද රජු පසුපසින් උයනට ගියේය.

රජු ඵලය කඩා ගත් විට, අගමෙව්පෑතුමා දුටුවේය. ඔහු රජු ළඟට පැමිණ, මහත් බියෙන්, "මහරජාණෙනි, කුමක් කරන්නේද? මේ ඵලය අනුභව නොකරන්න. මට දැනගන්නට ලැබුණු ආකාරයට, මේ ඵලය අනුභව කිරීමෙන් ඔබට අනුන්ගේ සිතුවිලි දැනගැනීමේ හැකියාව ලැබේවි. එහෙත්, එය ඉතාම භයානක බලයකි. එය පාලනය කරගැනීමට නොහැකි වුවහොත්, එය ඔබටත්, රාජ්‍යයටත් විනාශයක් ගෙන එනු ඇත."

රජු අගමෙව්පෑතුමාගේ කතාව අසා, මහත් පුදුමයට පත් විය. "සැබෑද? මේ ඵලය අනුභව කිරීමෙන් එවැනි බලයක් ලැබේද? එසේ නම්, මම එය අනුභව නොකරමි. මට එවැනි භයානක බලයක් අවශ්‍ය නැත. මම ධර්මය අනුව රාජ්‍යය පාලනය කිරීමට කැමතියි."

රජු ඵලය අතහැර දැමීය. අගමෙව්පෑතුමා, රජුගේ ධර්මිෂ්ඨකම, විචක්ෂණභාවය දැක, මහත් සතුටට පත් විය. ඔහු රජුට කීවේය, "මහරජාණෙනි, ඔබගේ ධර්මිෂ්ඨකම, විචක්ෂණභාවය අගයමි. මේ ඵලය අනුභව නොකර, ඔබ ධර්මය තෝරා ගත්තේය. එය ඉතාම උතුම් ක්‍රියාවකි."

එහෙත්, රජුගේ සිතේ තවමත් කුතුහලයක් විය. ඔහු ඵලය අතහැර දමා නැවත රාජධානියට ගියේය. ඵලය ගස මතම එල්ලා තිබිණි. දින කිහිපයක් ගත විය. රජුට ඒ ඵලය ගැන සිහි විය. ඔහු යළිත් උයනට ගියේය.

උයනේ, රජු දුටුවේ, තවත් එක් ඵලයක් ගසෙන් වැටී, බිම වැටී තිබෙන බවයි. ඒ ඵලයද රන්වන් පැහැයෙන් දිලිසෙමින් තිබිණි. රජුට මතක් වූයේ අගමෙව්පෑතුමා කී දේය. "අහෝ, මේ ඵලය අනුභව කළහොත්, මට අනුන්ගේ සිතුවිලි දැනගන්නට ලැබේවි. එසේ නම්, මම එය අනුභව කර, එයින් ලැබෙන බලය පාලනය කරගන්නට උත්සාහ කරමි. මට එය පාලනය කළ හැකි නම්, මම එය ධර්මය වෙනුවෙන් යොදා ගන්නෙමි."

රජු ඵලය අතට ගෙන, එය අනුභව කළේය. ඵලය ඉතාම මිහිරි විය. ඵලය අනුභව කළ විගසම, රජුට අමුතුම හැඟීමක් ඇති විය. ඔහු වටපිට බැලීය. හදිසියේම, ඔහුට තමාගේ සේවකයන්ගේ සිතුවිලි ඇසෙන්නට විය. "අනේ, රජතුමා අද මොනවද කන්නේ?" "රජතුමාගේ ඇඳුම් කොච්චර ලස්සනද!" "රජතුමා අද හරිම සතුටින් ඉන්නවා වගේ."

රජුට මහත් අස්වැසිල්ලක් දැනුනි. ඔහුට තවදුරටත් අනුන්ගේ සිතුවිලි දැනගැනීමේ හැකියාව තිබේ. ඔහු එය පාලනය කරගත්තේය. ඔහුට අනුන්ගේ සිතුවිලිවලින් කරදරයක් වූයේ නැත. ඔහුට අනුන්ගේ සිතුවිලිවලින්, ඔවුන්ගේ දුක, සතුට, බලාපොරොත්තු දැනගන්නට හැකි විය.

රජු, මේ අලුත් බලය ධර්මය වෙනුවෙන් යොදා ගත්තේය. ඔහුට අනුන්ගේ සිතුවිලි දැනගැනීමට හැකි වූ නිසා, ඔහුට දුප්පතුන්ගේ දුක, අසරණයන්ගේ වේදනාව, වැරදි කරන අයගේ දුර්වලතා දැනගන්නට හැකි විය. ඔහු එම තොරතුරු අනුව, ධර්මිෂ්ඨව, කරුණාවෙන්, සාධාරණව රාජ්‍යය පාලනය කළේය.

රජුගේ රාජධානිය තවත් ස підприєм (sàt-dtum-dtum - prosperity), ස підприєм (sàt-dtum-dtum - peace), ස підприєм (sàt-dtum-dtum - happiness) පිරී ගියේය. ජනතාව රජුට ආදරය කළහ, ගරු කළහ. ඔවුන්ට විශ්වාස විය, රජු ඔවුන්ගේ සිතුවිලි, ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා දැනගෙන, ඒ අනුව කටයුතු කරන බව.

කාලය ගෙවී ගියේය. රජු වයස්ගත විය. ඔහුගේ පුත්‍රයා රාජ්‍යය භාර ගැනීමට සූදානම් විය. රජු තම පුත්‍රයා ළඟට කැඳවා, ඔහුට මේ අසිරිමත් බලය ගැන කීවේය. "පුත, මට අනුන්ගේ සිතුවිලි දැනගැනීමේ හැකියාව තිබෙනවා. මේ බලය මට ධර්මිෂ්ඨව රාජ්‍යය පාලනය කරන්න උදව් වුණා. මේ බලය භයානකයි. නමුත්, ධර්මය අනුව එය පාලනය කළොත්, එයින් රටටත්, ජනතාවටත් යහපතක් වෙනවා. ඔබත් මේ බලය ධර්මය වෙනුවෙන් යොදා ගන්න."

පුත්‍රයා, පියාගේ කතාව අසා, මහත් විස්මයට පත් විය. ඔහු පියාට කීවේය, "පියාණෙනි, මම ඔබගේ ධර්මිෂ්ඨකම, ඔබගේ කරුණාව, ඔබගේ විචක්ෂණභාවය දැක තිබෙනවා. ඔබ මේ බලය ධර්මය වෙනුවෙන් යොදා ගත්තේ කෙසේදැයි මට පුදුමයි. මමත් ඔබගේ මාර්ගයේම යන්න උත්සාහ කරනවා."

රජු, තම පුත්‍රයාට මේ බලය භාර දුන්නේය. පුත්‍රයාද ධර්මිෂ්ඨව, කරුණාවෙන්, සාධාරණව රාජ්‍යය පාලනය කළේය. අනුන්ගේ සිතුවිලි දැනගැනීමේ හැකියාව, ඔහුටද රටටත්, ජනතාවටත් යහපතක් ගෙන දුන්නේය.

තම්බදාඨ ජාතකය, අපට උගන්වන්නේ, බලය භයානක වුවත්, එය ධර්මය අනුව පාලනය කළහොත්, එයින් මහත් යහපතක් සිදුවන බවයි. අනුන්ගේ සිතුවිලි දැනගැනීමේ හැකියාව, යහපත් අරමුණකින්, ධර්මිෂ්ඨ මග යන්නෙකුට, ලොවට ස підприєм (sàt-dtum-dtum - prosperity), ස підприєм (sàt-dtum-dtum - peace), ස підприєм (sàt-dtum-dtum - happiness) ගෙන දිය හැකි බවයි.

කථාවෙන් ලැබෙන ධර්ම කරුණාව

ධර්මය අනුගමනය කිරීම, බලය ධර්මයට යටත් කිරීම, අනුන්ගේ දුක සැප දැන ඒ අනුව කටයුතු කිරීම.

බුදුරජාණන්වහන්සේ විසින් බුද්ධත්වයට පත්වූ කල, මෙම ජාතකය දේශනා කළේ, තම්බදාඨ නමින් හැඳින්වෙන ශරීරාවයවයකින් යුත් රජුකෙනෙකුගේ අතීත භවයක් පිළිබඳවයි.